Kỹ năng quan trọng cần có của một automation tester

20/11/2024

Trong lĩnh vực công nghệ thông tin, vị trí Automation Tester không hề xa lạ, đây là vị trí quan trọng trong sản xuất, phân phối sản phẩm công nghệ. Để tìm hiểu Automation Tester là gì, lộ trình phát triển ra sao, hãy cùng VietIS Education heo dõi bài viết sau!

Automation Tester là gì?

Automation Tester được gọi là Nhân viên kiểm thử tự động hóa. Họ làm công việc kiểm thử bằng cách sử dụng các tập lệnh kiểm tra tự động. Trong suốt hành trình sự nghiệp của mình, Automation Tester sẽ thiết kế, viết, bảo trì và thực thi các tập lệnh đó. Mục tiêu là giảm thiểu lỗi (bug) và có thể công bố sản phẩm đúng thời hạn.

Các doanh nghiệp tuyển dụng Automation Tester nhằm:

  • Làm việc, tương tác với khách hàng, người quản lý sản phẩm (Product Manager), lập trình viên (Developer), nhà phân tích kinh doanh (Business Analyst) và nhân viên IT.
  • Xây dựng quy trình đánh giá yêu cầu, lên kế hoạch test, tài liệu, chuẩn bị lộ trình và ngân sách chi tiêu.
  • Tham gia sớm vào các giai đoạn phát triển sản phẩm để nắm bắt tốt hơn về mã lập trình, kiến trúc lập trình, quy ước viết code, v.vv..
  • Tích hợp các công cụ kiểm thử với công nghệ hiện có.

Mặc dù mô tả công việc chính xác và trách nhiệm của Automation Tester có thể khác nhau tùy theo ngành và công ty, nhưng một tester giỏi cần có hiểu biết sâu sắc hơn về kiểm thử phần mềm nói chung. Những kiến thức kỹ thuật và lập trình sẽ giúp bạn phát triển các tập lệnh nâng cao và xử lý được các tình huống phức tạp hơn.  

Những lầm tưởng về nghề Automation Tester

Chừng nào phần mềm còn tồn tại, việc kiểm thử sẽ luôn cần thiết để đảm bảo chúng hoạt động chuẩn chỉnh. Theo báo cáo từ Mordor Intelligence, thị trường kiểm thử tự động trị giá đến 40 tỷ USD dự kiến ​​sẽ tăng trưởng 14,2% từ năm 2021-2026. 

Tuy nhiên, có vô số sự hiểu lầm xung quanh nghề kiểm thử tự động, đánh giá sai về nghề này. Dưới đây là một vài lầm tưởng phổ biến nhất về nghề Automation Testing.

Automation Testing không hấp dẫn như các vị trí khác trong ngành IT

Mặc dù đúng là Automation Tester lương không thể cao bằng các vị trí phức tạp hơn như Developer, lập trình viên, nhưng lập luận này không hề công bằng khi hạ thấp tiềm năng và vai trò của người làm kiểm thử tự động hóa.

Rõ ràng, nếu không có nhân viên kiểm thử, các phần mềm có thể xảy ra lỗi bất cứ lúc nào và không có ai tìm ra nguyên nhân đủ sớm để khắc phục ngay được. Nếu nằm trong một dây chuyền sản xuất, phần mềm lỗi sẽ gây ra hậu quả lớn nhường nào?

Không những thế, mức lương Automation Tester cũng không hề thấp đâu! So với nhiều ngành nghề khác trên thị trường thì Automation Tester vẫn là vị trí đáng mơ ước, phải bỏ công sức học hỏi, rèn luyện nhiều lắm mới làm được tốt công việc.

Kiểm thử tự động rất đơn giản, không có nhiều việc để làm

Kiểm thử nghe có vẻ dễ dàng, chỉ là bắt lỗi thôi phải không? Hoàn toàn không! Code của ứng dụng đã được viết, nhưng vẫn có hàng trăm lý do khiến chúng hoạt động sai chức năng. Đảm bảo rằng mọi thứ được kiểm soát cho đến khi ra mắt sản phẩm thực sự không đơn giản.

Để chắc chắn thiết kế UI, nghiệp vụ API và lớp cơ sở dữ liệu database ăn khớp với nhau, các Automation Tester cần phải tiếp xúc với vô số loại công nghệ mỗi ngày. Ví dụ như kiểm tra môi trường phát triển tích hợp IDE, quản lý rủi ro ứng dụng trên Jira, v.vv..

Nhân viên kiểm thử tự động không biết code

Những ai giữ quan điểm sai lầm này chắc hẳn chẳng hiểu rõ Automation Tester là gì. Muốn trở thành một Tester giỏi, bạn không thể nào chùn chân trước công nghệ. Tester thời nay đã thay đổi, họ sẵn sàng ngồi viết code để tự tìm tòi và xử lý bug (lỗi).

Nghề kiểm thử tự động hóa cũng yêu cầu chuyên môn viết tập lệnh bằng một số ngôn ngữ như Java, Perl, Ruby, v.vv.. Họ mã hóa các truy vấn SQL phức tạp để tạo dữ liệu thử nghiệm hoặc xác thực dữ liệu. Họ chuyển đổi code từ database này sang database khác.

Vậy công việc của Automation Tester là gì?

Nói một cách đơn giản, Automation Tester chỉ cần thực hiện tác vụ kiểm thử lặp đi lặp lại bằng cách sử dụng các công cụ tự động hóa. Cụ thể các đầu việc của Automation Tester là:

  • Bạn cần hiểu rõ về miền ứng dụng (Appdomain) và các khái niệm kiểm thử phần mềm nói chung.
  • Bạn cần có kỹ năng lập trình và kỹ thuật tốt để xây dựng các khung tự động hóa và phát triển các kịch bản kiểm thử.
  • Bạn cần xác định mục tiêu và chọn các test case (trường hợp thử nghiệm) nhằm đạt được các mục tiêu đó.
  • Bạn cần tiết kiệm thời gian của toàn bộ nhóm kiểm thử bằng cách tự động hóa một số tác vụ kiểm tra lặp đi lặp lại như so sánh báo cáo hoặc trích xuất dữ liệu từ trang tính Excel.
  • Thường xuyên tương tác với nhóm Tester của bạn để thảo luận thêm các cách cải thiện quy trình kiểm thử.

Ngoài những đầu việc trên, còn tùy thuộc vào đặc thù kinh doanh của từng doanh nghiệp mà công việc của Automation Tester còn phức tạp hơn. Các công ty dịch vụ phần mềm luôn cần Automation Tester để cải thiện tốc độ kiểm thử và giảm chi phí vận hành.

Vì vậy, Automation Tester có thể là một lựa chọn nghề nghiệp tuyệt vời, nhưng chỉ khi bạn sẵn sàng dành thời gian để thiết lập nền tảng phù hợp và có chuyên môn sâu trong việc tạo ra các test case.

Làm thế nào để trở thành một kỹ sư kiểm thử tự động hóa?

Thành thạo với kiểm thử thủ công (Manual Testing) là một lợi thế giúp bạn phát triển các kịch bản kiểm thử tự động. Nếu bạn muốn chuyển từ kiểm thử thủ công sang tự động hóa, hãy xem 10 bước sau đây!

Nằm lòng kiến thức về testing

Bạn cần phải trang bị tất cả những kiến thức đơn giản nhất về Test Type và Test Design Technique. Vì trong trường hợp bạn phải thực hiện nhiệm vụ của cả Manual Tester và design testcase thì ít nhất bạn cũng phải thiết kế được đúng và đủ mọi case.

Hiểu rõ về HTML, CSS và Xpath

Đây là điều kiện cơ bản để bạn nhận dạng đúng các Test Objects, Elements cần thao tác, nhằm gia tăng sự ổn định của Test Script. Nhờ vậy, bạn có thể áp dụng Automation Test vào dự án một cách chính xác hơn.

Hiểu về domain

Hiểu sai về miền (domain) có thể cản trở khả năng phát hiện lỗi, tạo mô hình và phạm vi kiểm thử. Thật tốt nếu bạn có kỹ năng Linux, SQL Server và các ứng dụng, nhưng kiến ​​thức chuyên sâu về domain là thứ cho phép bạn bắt kịp sự phức tạp ngày càng tăng của người dùng cuối. 

Nếu một Automation Tester hiểu rõ tầm nhìn, sứ mệnh, câu chuyện của một doanh nghiệp, họ có thể tạo ra các kịch bản kiểm thử chính xác hơn và phát hiện ra vô số lỗi, chỉ những người hiểu biết về ngành mới có thể nhìn thấy.

Thành thạo Framework Testing

Các automated testing framework cung cấp cấu trúc riêng cho mỗi test project mà hầu hết các nền tảng của công cụ test bạn sử dụng lại không cung cấp. Như vậy, thay vì mất thời gian để tự thiết kế cấu trúc, bạn có thể tận dụng các testing framework.

Hiểu về Software Design Pattern

Design Pattern là một khuôn mẫu có thể được chuyển đổi trực tiếp thành mã, sử dụng được trong nhiều trường hợp khác nhau và giúp các nhà phát triển phần mềm tiết kiệm thời gian, chi phí, hạn chế lỗi. Nếu bạn học và sử dụng được Design Pattern thì có thể xây dựng framework dễ dàng hơn, tìm ra lỗi và sửa lỗi nhanh hơn.

Hiện nay, pattern phổ biến nhất trong một dự án Automation Test là POM (Page Object Model), giúp mô hình hóa các pages và phần trong page thành các đối tượng riêng biệt, nhằm gói gọn tất cả các hành động và thuộc tính trong một trang. Bạn có thể tìm hiểu về nhiều pattern khác nhau, nhưng nên thành thạo ít nhất là pattern POM.

Học cách sử dụng mã nguồn mở

Mã nguồn mở mà bạn chọn để tự động hóa các test case của mình tùy thuộc vào dự án và thói quen của bạn. Các tổ chức sử dụng nhiều cách tiếp cận khác nhau để tự động hóa các loại ứng dụng khác nhau, bao gồm:

  • Web app (Ứng dụng web)
  • Web driver API hoặc Web Service (Dịch vụ web)
  • Ứng dụng dành cho thiết bị di động
  • Các ứng dụng dành cho máy tính để bàn

Có kiến thức về Database

Phần lớn các dự án phát triển phần mềm đều cần đến Database. Bạn hiểu về Database, biết cách xử lý data trên đó, nắm được kiến thức về truy vấn, xác thực được data, hiểu về ràng buộc dữ liệu,… thì công việc hàng ngày của bạn sẽ được giúp ích rất nhiều.

Thành thạo ngôn ngữ lập trình và công cụ tương ứng

Bạn cần bổ sung thêm 1-2 ngôn ngữ lập trình cho các kỹ năng tự động hóa kiểm thử của mình, để các Developer có thể xem lại test code của bạn bất cứ khi nào cần. Một số ngôn ngữ phổ biến bạn nên sử dụng là: Java, Javascript, Python, Groovy, Ruby, C#.

Đồng thời, các công cụ khác nhau cũng sẽ hỗ trợ bạn trong trường hợp bạn dùng các ngôn ngữ lập trình khác nhau. Để chọn ra công cụ hỗ trợ phù hợp nhất, bạn cần xem xét một vài yếu tố quan trọng như sau:

  • Danh mục lỗi (lớp cơ sở dữ liệu, logic nghiệp vụ, giao diện đồ họa hoặc GUI)
  • Ai sẽ làm tự động hóa (lập trình viên hay tester)
  • Ngôn ngữ lập trình và môi trường phát triển
  • Quy trình thiết lập và quản lý dữ liệu thử nghiệm
  • Kiểm soát phiên bản và hệ thống CI
  • Nền tảng được hỗ trợ

Qua đó, bạn có thể tìm một công cụ tích hợp tốt với công nghệ mà bạn đang làm và đẩy nhanh quá trình thử nghiệm, ví dụ như:

  • Công cụ kiểm tra API
  • Công cụ kiểm tra mã nguồn mở
  • Công cụ kiểm tra tự động

Thành thạo một số kỹ năng cơ bản trong coding

Để trở thành một kỹ sư kiểm thử tự động, bạn cần có nền tảng vững chắc về các khái niệm lập trình. Bạn sẽ cần biết cách viết code, sử dụng được IDE, source control, resolve conflict, coding convention và thành thạo các kỹ năng cơ bản trong coding.

Học hỏi các công nghệ mới

Khi các công nghệ trong lĩnh vực Automation Testing được update và đổi mới mỗi ngày, bạn cũng cần bắt kịp xu hướng bằng cách trải nghiệm những công nghệ mới như:

  • Build tools: Maven, ANT, Gradle, v.vv..
  • CI/CD: CircleCI, Docker, Jenkins, v.vv..
  • Cloud: Testingbot, AWS, Browserstack, v.vv..
  • BDD: Specflow, Serenity, Cucumber, v.vv..
  • Mobile: Perfecto, Appium, v.vv..
  • Desktop: AutoIT, Appium, v.vv..

Hầu hết các kỹ sư tự động hóa kiểm thử đều tự học vì nghề này đòi hỏi phải liên tục xem xét kỹ lưỡng những kiến thức mới. Nếu bạn sẵn sàng học kiểm thử tự động, hãy nghiên cứu một số cuốn sách, khóa học trực tuyến và video có thu nạp về cho mình nhiều thông tin hơn.

Vậy là bài viết trên đây đã giải đáp giúp bạn Automation Tester là gì, công việc ra sao và cơ hội phát triển như thế nào. Để đầu quân ngay vào các công ty công nghệ với vị trí Automation Tester, hãy bắt đầu với việc tích lũy ngay từ hôm nay!

Bài viết liên quan

BrSE có còn “HOT” không? Nhận định về nghề BrSE trong 5 năm tới!

Trong những năm gần đây, BrSE (Bridge System Engineer – Kỹ sư cầu nối) luôn được nhắc đến như một vị trí “lai” đặc biệt trong ngành CNTT, kết hợp giữa kỹ thuật – ngôn ngữ – tư duy nghiệp vụ – văn hoá. Tuy nhiên, cùng với làn sóng chuyển dịch công nghệ, AI phát triển mạnh mẽ và thị trường IT biến động, không ít người đặt ra câu hỏi: Ngành BrSE có còn hot nữa hay không? Và trong 5 năm tới, nghề này sẽ đi về đâu tại Việt Nam?

Bài viết này sẽ phân tích toàn diện bối cảnh, vai trò, tầm quan trọng và triển vọng của nghề BrSE, từ đó giúp bạn có một góc nhìn thực tế, sâu sắc và có cơ sở để đưa ra quyết định nghề nghiệp đúng đắn.

Bối cảnh và lý do nhiều người đặt câu hỏi về tương lai của ngành BrSE

Sự băn khoăn về độ “hot” của ngành BrSE không phải là ngẫu nhiên. Trong vài năm gần đây, thị trường IT Việt Nam chứng kiến nhiều thay đổi lớn: nhu cầu outsource biến động, doanh nghiệp cắt giảm chi phí, AI và các công cụ tự động dịch ngày càng phát triển, khiến nhiều người lo ngại rằng vai trò “cầu nối” có thể dần bị thay thế.

Bên cạnh đó, không ít BrSE trẻ bước vào nghề với kỳ vọng quá cao về thu nhập nhưng lại gặp áp lực lớn từ khách hàng, deadline và trách nhiệm, dẫn đến tâm lý hoài nghi: liệu đây có còn là một hướng đi bền vững?

Tuy nhiên, nếu nhìn sâu hơn vào bản chất của nghề và đặc thù thị trường Nhật Bản – thị trường lớn nhất của BrSE tại Việt Nam – ta sẽ thấy câu chuyện không hề đơn giản như vậy.

BrSE là gì? Công việc thực sự của một BrSE?

BrSE không đơn thuần là một người biết tiếng Nhật hay chỉ đóng vai trò phiên dịch trong dự án phần mềm. Một BrSE đúng nghĩa là kỹ sư phần mềm có nền tảng kỹ thuật vững, đồng thời hiểu sâu ngôn ngữ, văn hóa và cách làm việc của khách hàng (thường là Nhật Bản).

Trong một dự án outsource, BrSE là người trực tiếp làm việc với khách hàng để tiếp nhận yêu cầu, phân tích nghiệp vụ, làm rõ các điểm mơ hồ, sau đó chuyển hoá chúng thành tài liệu kỹ thuật, task cụ thể cho team phát triển tại Việt Nam. Ngược lại, BrSE cũng là người đại diện cho team dev trao đổi tiến độ, giải thích vấn đề kỹ thuật, thương lượng phạm vi công việc với khách hàng.

Điểm quan trọng nhất là BrSE không chỉ dịch ngôn ngữ, mà dịch cả “ngữ cảnh” và “kỳ vọng”. Đây là điều mà máy dịch hay AI hiện tại chưa thể làm tốt, đặc biệt trong môi trường làm việc mang nặng yếu tố văn hoá như Nhật Bản.

Trách nhiệm và tầm quan trọng của BrSE trong một dự án phần mềm

Trong thực tế vận hành dự án, BrSE giữ vai trò gần như “xương sống” trong các dự án outsource cho khách hàng nước ngoài. Chất lượng giao tiếp giữa khách hàng và team dev quyết định trực tiếp đến thành bại của dự án, và BrSE chính là người chịu trách nhiệm cho cầu nối đó.

Một BrSE giỏi có thể giúp dự án vận hành trơn tru, hạn chế tối đa việc hiểu sai yêu cầu, giảm rework, tiết kiệm chi phí và thời gian cho cả hai phía. Ngược lại, nếu BrSE yếu về kỹ thuật hoặc thiếu kinh nghiệm làm việc với khách hàng, rủi ro phát sinh sẽ rất lớn: sai yêu cầu, trễ tiến độ, khách hàng không hài lòng, thậm chí là mất hợp đồng.

Chính vì vậy, trong nhiều công ty IT, BrSE không chỉ là một vị trí kỹ thuật mà còn được xem như đầu mối quản lý dự án, người giữ quan hệ với khách hàng và là nhân tố quyết định uy tín của doanh nghiệp outsource.

Vì sao khách hàng Nhật Bản luôn cần BrSE?

Một đặc thù rất lớn của thị trường Nhật Bản là sự kỹ tính, cẩn trọng và coi trọng văn hoá giao tiếp. Khách hàng Nhật không chỉ quan tâm sản phẩm có chạy hay không, mà còn để ý rất nhiều đến quy trình, cách báo cáo, cách phản hồi và thái độ làm việc.

Trong bối cảnh đó, họ luôn cần một người:

  • Hiểu tiếng Nhật ở mức nghiệp vụ, không chỉ là giao tiếp thông thường
  • Hiểu tư duy làm việc, cách ra quyết định và những “luật ngầm” trong văn hoá doanh nghiệp Nhật
  • Đồng thời đủ kiến thức kỹ thuật để trao đổi sâu về hệ thống, thiết kế, rủi ro và giải pháp

Một developer thuần kỹ thuật nhưng không hiểu văn hoá Nhật sẽ rất khó làm việc trực tiếp với khách hàng. Ngược lại, một người chỉ giỏi tiếng Nhật nhưng không hiểu hệ thống cũng không thể truyền đạt chính xác yêu cầu. BrSE chính là lời giải cho bài toán này, và đó là lý do vì sao vị trí này vẫn luôn được săn đón.

Nhu cầu của ngành BrSE hiện nay tại Việt Nam

Thực tế cho thấy, dù thị trường IT có những giai đoạn chững lại, nhu cầu tuyển dụng BrSE tại Việt Nam vẫn luôn ở mức cao, đặc biệt là với những người có từ 2–3 năm kinh nghiệm thực tế, tiếng Nhật từ N2 trở lên và hiểu rõ quy trình phát triển phần mềm.

Việt Nam vẫn đang là một trong những điểm đến outsource hàng đầu của Nhật Bản nhờ chi phí cạnh tranh, chất lượng nhân lực tốt và sự tương đồng văn hoá nhất định. Trong bối cảnh Nhật Bản thiếu hụt nghiêm trọng nhân lực IT nội địa, họ càng có xu hướng mở rộng hợp tác với các công ty Việt Nam, kéo theo nhu cầu lớn về BrSE.

Quan trọng hơn, số lượng BrSE “giỏi thật sự” vẫn đang thiếu so với nhu cầu thị trường. Nhiều người biết tiếng Nhật nhưng thiếu nền tảng kỹ thuật, trong khi nhiều dev giỏi kỹ thuật lại không đủ khả năng giao tiếp và làm việc trực tiếp với khách hàng Nhật. Khoảng trống này khiến BrSE chất lượng cao luôn có giá trị.

Nhận định về ngành BrSE trong 5 năm tới: Có còn là ngành “không bao giờ hết hot”?

Nhìn về trung và dài hạn, có thể khẳng định rằng BrSE sẽ không biến mất, nhưng nghề này sẽ có sự chuyển dịch về yêu cầu chất lượng.

Trong 5 năm tới, thị trường sẽ không còn quá “dễ dãi” với BrSE chỉ dừng ở mức phiên dịch hay truyền đạt yêu cầu đơn giản. Doanh nghiệp sẽ cần những BrSE có khả năng tham gia sâu hơn vào nghiệp vụ, hiểu domain, tư duy giải pháp và thậm chí đảm nhận vai trò tương đương PM hoặc IT Consultant.

AI và các công cụ dịch thuật có thể hỗ trợ một phần giao tiếp ngôn ngữ, nhưng chúng không thể thay thế khả năng phán đoán, thương lượng, xử lý tình huống và hiểu văn hoá con người – những yếu tố cốt lõi của một BrSE giỏi. Vì vậy, nghề này không những không hết hot, mà còn trở nên kén người hơn, giá trị cao hơn đối với những ai đầu tư nghiêm túc.

Kết luận: Có nên theo đuổi nghề BrSE ở thời điểm hiện tại?

Tổng kết lại, BrSE vẫn là một ngành nghề đầy tiềm năng tại Việt Nam, đặc biệt trong mối quan hệ hợp tác lâu dài với thị trường Nhật Bản. Đây không phải là con đường dễ đi, áp lực lớn, yêu cầu cao và đòi hỏi sự phát triển liên tục cả về kỹ thuật lẫn kỹ năng mềm.

Tuy nhiên, nếu bạn là người yêu thích công nghệ, có khả năng ngôn ngữ, hứng thú với giao tiếp đa văn hoá và mong muốn một lộ trình nghề nghiệp rộng mở (BrSE → PM → Consultant → Manager), thì BrSE vẫn và sẽ luôn là một lựa chọn đáng để đầu tư trong ít nhất 5–10 năm tới.

Lộ trình và con đường phát triển để trở thành kỹ sư cầu nối

BrSE không phải là một nghề “dễ làm”, cũng không đơn thuần chỉ cần giỏi ngoại ngữ. Để theo đuổi con đường này một cách nghiêm túc, bạn cần hiểu rõ bản chất công việc, yêu cầu năng lực cũng như lộ trình phát triển dài hạn.

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn có một cái nhìn toàn diện và thực tế nhất về nghề BrSE, từ định nghĩa, trách nhiệm, khó khăn, kỹ năng cần thiết cho đến lộ trình phát triển và những lời khuyên mang tính định hướng.

BrSE là gì? Định nghĩa và các đầu công việc chính của BrSE

BrSE (Bridge Software Engineer hoặc Bridge System Engineer) là vị trí đặc thù thường xuất hiện trong các công ty sản xuất phần mềm hoặc cung cấp dịch vụ CNTT theo mô hình outsourcing. BrSE là người làm việc trực tiếp với khách hàng nước ngoài (phổ biến nhất là khách hàng Nhật Bản), đồng thời là cầu nối giữa khách hàng và đội ngũ kỹ thuật offshore tại Việt Nam.

Điểm khác biệt lớn nhất giữa BrSE và các vị trí kỹ thuật thuần tuý nằm ở vai trò “kết nối”. BrSE không chỉ tiếp nhận yêu cầu từ khách hàng rồi dịch lại cho team phát triển, mà còn phải hiểu bản chất nghiệp vụ, phân tích yêu cầu, làm rõ những điểm mơ hồ và chuyển hoá chúng thành thông tin kỹ thuật chính xác, dễ hiểu và khả thi.

Cụ thể hơn về các đầu công việc chính của BrSE, thông thường sẽ là:

  • Hỗ trợ đưa gia giải pháp/ estimate / lên kế hoạch cho dự án.
  • Hiểu và triển khai yêu cầu của khách hàng tới team offshore.
  • Quản lý tiến độ và rủi ro của dự án
  • Quản lý giao hàng và chất lượng của sản phẩm.

Trong nhiều trường hợp, một BrSE phải đồng thời mang “chiếc mũ” của developer, business analyst, tester, project coordinator và communicator. Chính sự tổng hợp này tạo nên giá trị đặc biệt nhưng cũng là thách thức lớn của nghề.

Trách nhiệm và vai trò của BrSE trong một dự án phần mềm

Trách nhiệm cốt lõi của một BrSE là đảm bảo khách hàng và đội ngũ kỹ thuật offshore thực sự hiểu nhau. Điều này nghe có vẻ đơn giản, nhưng trong môi trường làm việc đa quốc gia, khác biệt về ngôn ngữ, văn hoá và cách tư duy khiến việc “hiểu đúng” trở thành một thách thức không nhỏ.

BrSE chịu trách nhiệm về tính chính xác của yêu cầu được truyền đạt, đảm bảo những gì team dev xây dựng phù hợp với mong đợi của khách hàng. Đồng thời, BrSE cũng phải bảo vệ quyền lợi của đội ngũ offshore, tránh những yêu cầu mơ hồ, phát sinh không hợp lý hoặc vượt quá phạm vi đã thống nhất.

Ngoài ra, BrSE còn đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý tiến độ, chất lượng và rủi ro của dự án. Khi có vấn đề xảy ra, BrSE thường là người đầu tiên đứng ra phân tích nguyên nhân, trao đổi với các bên liên quan và đề xuất hướng giải quyết. Chính vì vậy, BrSE không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín của công ty đối với khách hàng.

Những khó khăn và rủi ro mà BrSE thường gặp phải

Trong thực tế thì có rất nhiều khó khăn không có tên mà người làm BrSE phải vượt qua. Để đạt mục tiêu giao hàng cho khách hàng theo như đúng cam kết ban đầu.

  1. Khó khăn đầu tiên và dễ nhận thấy nhất đến từ rào cản ngôn ngữ. Khi làm việc với khách hàng Nhật Bản, giao tiếp không chỉ dừng ở việc “nghe – nói – dịch”, mà còn đòi hỏi hiểu sâu sắc cách diễn đạt, ẩn ý trong ngôn từ và cách phản hồi mang tính văn hoá. Chỉ một sai lệch nhỏ trong cách hiểu cũng có thể dẫn đến hiểu nhầm nghiêm trọng về yêu cầu.
  2. Khoảng cách địa lý là một trở ngại không thể tránh khỏi trong mô hình offshore. Việc trao đổi chủ yếu qua email, công cụ chat hoặc họp online khiến quá trình giao tiếp kém trực quan hơn so với làm việc trực tiếp. Những vấn đề tưởng chừng nhỏ có thể mất nhiều thời gian để làm rõ nếu không được xử lý khéo léo.
  3. Trong một số dự án quốc tế, chênh lệch múi giờ cũng là yếu tố gây ảnh hưởng lớn đến nhịp độ làm việc và sinh hoạt của BrSE. Việc phải họp sớm hoặc muộn, phản hồi ngoài giờ làm việc dễ dẫn đến căng thẳng nếu không có sự cân bằng hợp lý.
  4. Sự khác biệt văn hoá là thách thức mang tính “vô hình” nhưng ảnh hưởng sâu sắc. Từ cách đưa ra yêu cầu, phản hồi, phê bình cho đến cách ra quyết định, mỗi quốc gia đều có những chuẩn mực riêng. BrSE chính là người phải đứng giữa, hiểu cả hai phía và tìm cách trung hoà để tránh xung đột và hiểu lầm.

Và còn rất nhiều khó khăn nữa phải vượt qua thì mới có thể đạt được mục tiêu chung chung giúp cho dự án thành công và giao hàng theo như đúng cam kết ban đầu.

Những kỹ năng quan trọng để trở thành một BrSE giỏi

Để làm tốt vai trò BrSE, cần đảm bảo 3 kỹ năng chính. 

  1. BrSE cần có nền tảng kỹ thuật vững chắc. Không nhất thiết phải là chuyên gia sâu ở mọi công nghệ, nhưng BrSE phải đủ hiểu để trao đổi giải pháp, đánh giá tính khả thi và giải thích vấn đề kỹ thuật cho khách hàng.
  2. Song song với đó là năng lực ngôn ngữ, đặc biệt là tiếng Nhật. Tiếng Nhật đối với BrSE không chỉ là công cụ giao tiếp, mà là chìa khóa để hiểu văn hoá, tư duy và cách làm việc của khách hàng. Khả năng sử dụng tiếng Nhật trong bối cảnh nghiệp vụ và kỹ thuật là yếu tố quyết định sự khác biệt giữa một BrSE trung bình và một BrSE giỏi.
  3. Ngoài ra, kỹ năng giao tiếp, đàm phán và quản lý kỳ vọng đóng vai trò vô cùng quan trọng. BrSE cần biết cách truyền đạt thông tin một cách rõ ràng, chọn lọc và phù hợp với từng đối tượng. Bên cạnh đó, kỹ năng quản lý thời gian, quản lý rủi ro và giải quyết vấn đề cũng là những năng lực không thể thiếu để đảm bảo dự án vận hành trơn tru.

Ngoài các yếu tố trên thì BrSE cũng cần có các kỹ năng mềm, sự thấu hiểu văn hóa làm việc của người Nhật, tinh thần nhẫn nại và có trách nhiệm cao. Khả năng linh hoạt ứng biến cũng rất quan trọng, đặc biệt ở những dự án có quy mô lớn và phía khách hàng dồn nhiều áp lực về phía team offshore.

Background như thế nào thì có thể làm BrSE?

Một câu hỏi rất phổ biến là liệu có cần background IT thuần tuý mới làm được BrSE hay không?
Trên thực tế, không có một “con đường duy nhất” để trở thành BrSE. Nhiều BrSE xuất thân từ developer, sau một thời gian làm kỹ thuật và có thêm năng lực ngoại ngữ thì chuyển sang vai trò cầu nối. Đây là hướng đi phổ biến và có lợi thế lớn về mặt chuyên môn.

Tuy nhiên, cũng có những BrSE đến từ background ngôn ngữ hoặc du học sinh Nhật Bản, sau đó học thêm kiến thức IT để đáp ứng yêu cầu công việc. Với nhóm này, điều quan trọng là phải chủ động bù đắp kiến thức kỹ thuật và hiểu rõ quy trình phát triển phần mềm.

Điều cốt lõi không nằm ở background ban đầu, mà nằm ở việc bạn có đủ năng lực và sự chuẩn bị nghiêm túc cho vai trò BrSE hay không. Kinh nghiệm làm việc với mô hình offshore, khả năng sử dụng tiếng Nhật từ N3 trở lên (lý tưởng là N2) cùng tinh thần học hỏi luôn là những yếu tố được nhà tuyển dụng đánh giá cao.

Lộ trình phát triển nghề nghiệp của BrSE

Đối với nhiều lập trình viên, BrSE không phải là điểm khởi đầu mà là một bước chuyển tiếp trong lộ trình nghề nghiệp. Thực tế cho thấy, phần lớn BrSE thành công đều từng trải qua giai đoạn làm developer offshore trước khi đảm nhận vai trò cầu nối. Đây là một quá trình phát triển tự nhiên và cần thiết.

Ở giai đoạn đầu, lập trình viên nên dành khoảng 1 đến 1,5 năm làm việc trong môi trường offshore tại các công ty outsourcing. Khoảng thời gian này giúp developer hiểu rõ cách vận hành dự án, áp lực deadline, khó khăn trong việc tiếp nhận yêu cầu từ khách hàng cũng như các vấn đề thường phát sinh trong quá trình phát triển phần mềm. Đây là nền tảng quan trọng để sau này có thể đứng ở vị trí trung gian mà vẫn thấu hiểu được team kỹ thuật.

Song song với việc nâng cao kỹ năng coding và technical thinking, việc đầu tư nghiêm túc cho ngoại ngữ – đặc biệt là tiếng Nhật là yếu tố then chốt. Khi khả năng giao tiếp tiếng Nhật đạt mức đủ tự tin (thường từ N3+ đến N2), lập trình viên có thể chủ động xin đảm nhận vai trò contact point phía offshore, tham gia trao đổi trực tiếp với khách hàng trong các buổi họp hoặc qua email.

Giai đoạn này đóng vai trò như “bước đệm” để làm quen với công việc giao tiếp, xử lý yêu cầu và quản lý kỳ vọng khách hàng. Sau khi tích lũy đủ trải nghiệm thực tế ở cả hai khía cạnh kỹ thuật và giao tiếp, việc chuyển sang vị trí BrSE sẽ trở nên hợp lý và bền vững hơn, thay vì chỉ là một sự chuyển đổi mang tính hình thức.

Lời khuyên dành cho những bạn muốn theo đuổi con đường BrSE

Trong bối cảnh hiện nay, do thị trường đang thiếu hụt nhân lực BrSE, các lập trình viên biết tiếng Nhật hoàn toàn có cơ hội gia nhập team và được đào tạo để phát triển dần lên vị trí này. Tuy nhiên, để đi đường dài với nghề BrSE, chỉ biết kỹ thuật và ngoại ngữ là chưa đủ.

Một trong những rào cản lớn nhất đối với các developer không mạnh về kỹ năng mềm chính là khả năng giao tiếp, xử lý tình huống và dung hoà lợi ích giữa các bên. BrSE là người thường xuyên đứng ở “vị trí nhạy cảm”, phải tiếp nhận áp lực từ khách hàng lẫn team offshore. Nếu thiếu kỹ năng mềm, rất dễ rơi vào trạng thái căng thẳng, hiểu lầm hoặc xử lý vấn đề chưa khéo léo, ảnh hưởng trực tiếp đến dự án và mối quan hệ hợp tác.

Khi tham gia phỏng vấn vị trí BrSE, nếu bạn có thể thể hiện rõ kinh nghiệm làm việc với offshore cùng trình độ tiếng Nhật từ N3+ đến N2, cơ hội pass phỏng vấn là hoàn toàn khả thi. Trong trường hợp kinh nghiệm chưa nhiều, điều quan trọng là bạn cần cho nhà tuyển dụng thấy được tinh thần cầu tiến, sẵn sàng học hỏi và đặc biệt là một lộ trình phát triển cá nhân rõ ràng. Việc chuẩn bị trước câu trả lời về định hướng học tập, kế hoạch cải thiện kỹ năng kỹ thuật và kỹ năng mềm sẽ giúp bạn tạo ấn tượng tốt hơn.

Ngoài ra, việc tìm hiểu trước về văn hoá doanh nghiệp, môi trường làm việc và cách công ty triển khai dự án với khách hàng cũng là yếu tố không nên bỏ qua. Điều này không chỉ giúp bạn trả lời phỏng vấn tốt hơn mà còn giúp bạn đưa ra quyết định phù hợp cho con đường nghề nghiệp lâu dài của mình.

Tổng kết

Trở thành kỹ sư cầu nối (BrSE) không phải là đích đến trong ngày một ngày hai, mà là một lộ trình phát triển bài bản. Mỗi giai đoạn trên hành trình này đều đóng vai trò quan trọng, giúp người học từng bước hiểu rõ năng lực bản thân, tích lũy trải nghiệm thực tế và hoàn thiện hồ sơ nghề nghiệp.

Nếu bạn đang nghiêm túc theo đuổi con đường trở thành kỹ sư cầu nối, hãy bắt đầu bằng việc đánh giá lại năng lực hiện tại, xác định mục tiêu rõ ràng và chủ động trang bị những kỹ năng cần thiết. Một lộ trình đúng đắn hôm nay sẽ mở ra những cơ hội nghề nghiệp rộng lớn trong tương lai.

5 XU HƯỚNG CÔNG NGHỆ SẼ ĐỊNH HÌNH THỊ TRƯỜNG VIỆT NAM 2026

Năm 2025 đã trôi qua với nhiều biến động lớn, đặc biệt là đối với ngành Công nghệ Thông tin (CNTT) tại Việt Nam. Dưới tác động của chuyển đổi số, áp lực cạnh tranh và sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, các doanh nghiệp buộc phải điều chỉnh chiến lược để thích nghi và bứt phá.

Theo khảo sát từ các CIO (Chief Information Officer), dưới đây là 5 xu hướng công nghệ nổi bật sẽ tiếp tục định hình thị trường Việt Nam trong năm 2025 và giai đoạn tiếp theo.

1. Phân tích dữ liệu & Trí tuệ doanh nghiệp (Business Intelligence) – Xu hướng số 1

77% CIO lựa chọn (tăng từ 69% trong năm 2025)

Phân tích dữ liệu và Business Intelligence đã chính thức vươn lên vị trí quan trọng nhất trong chiến lược công nghệ của doanh nghiệp Việt Nam.

Vì sao BI trở thành ưu tiên hàng đầu?

  • Dữ liệu trở thành nền tảng ra quyết định
  • Hỗ trợ tối ưu hiệu suất vận hành
  • Tạo lợi thế cạnh tranh dài hạn
  • Giúp doanh nghiệp phản ứng nhanh với biến động thị trường

Nếu trong năm 2025, an ninh mạng là trọng tâm chiến lược, thì bước sang giai đoạn mới, dữ liệu chính là “vũ khí cạnh tranh và tăng trưởng”, theo nhận định của nhiều CIO.

2. An Ninh Mạng – Từ phòng thủ sang bảo vệ chủ động

66% CIO lựa chọn (giảm nhẹ từ 71%)

Dù không còn giữ vị trí số 1, an ninh mạng vẫn là yếu tố sống còn khi doanh nghiệp đẩy mạnh số hóa toàn diện.

Xu hướng mới trong an ninh mạng:

  • Chuyển từ phòng thủ bị động sang bảo vệ chủ động
  • Ứng dụng AI trong phát hiện và ngăn chặn tấn công
  • Gắn an ninh mạng với giá trị kinh doanh, không chỉ là chi phí

Doanh nghiệp không chỉ bảo vệ hệ thống, mà còn bảo vệ dữ liệu, uy tín và niềm tin khách hàng.

3. Trải Nghiệm Khách Hàng Số – Động lực tăng trưởng bền vững

57% CIO lựa chọn (tăng mạnh từ 47%)

Trải nghiệm khách hàng số đang trở thành ưu tiên chiến lược của nhiều doanh nghiệp Việt Nam.

Các khoản đầu tư nổi bật:

  • Nền tảng tương tác số đa kênh
  • AI & chatbot chăm sóc khách hàng 24/7
  • Cá nhân hóa hành trình người dùng
  • Phân tích hành vi khách hàng theo thời gian thực

Trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt, trải nghiệm số chính là yếu tố giữ chân khách hàng và xây dựng lòng trung thành.

4. Trí Tuệ Nhân Tạo (AI) – Từ thử nghiệm sang triển khai thực tế

54% CIO lựa chọn (tăng từ 43%)

AI đã vượt qua giai đoạn “thử nghiệm” và đang được triển khai thực tế trong nhiều lĩnh vực:

  • Tối ưu vận hành doanh nghiệp
  • Phân tích dữ liệu & dự báo
  • Tự động hóa quy trình
  • Nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng

Những doanh nghiệp tiên phong đã chứng minh rằng AI mang lại giá trị thực, đo lường được, chứ không còn là xu hướng mang tính thử nghiệm.

5. Trí Tuệ Nhân Tạo Sinh (Generative AI) – Vũ khí chiến lược mới

48% CIO lựa chọn (tăng từ 43%)

Dù còn khá mới, Generative AI (Gen-AI) đang tăng trưởng ổn định và thu hút sự quan tâm lớn.

Ứng dụng nổi bật của Gen-AI:

  • Tạo nội dung (văn bản, hình ảnh, mã nguồn)
  • Hỗ trợ sáng tạo & thiết kế
  • Mô hình hóa dữ liệu
  • Giảm chi phí vận hành và tăng tốc đổi mới

Gen-AI được xem là “vũ khí chiến lược” giúp doanh nghiệp vừa đổi mới sáng tạo, vừa tối ưu nguồn lực.

Kết luận

Bước sang giai đoạn mới, công nghệ không chỉ là công cụ hỗ trợ mà đã trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam. Doanh nghiệp nào chủ động nắm bắt xu hướng, đầu tư đúng trọng tâm và triển khai hiệu quả sẽ có lợi thế lớn trong hành trình tăng trưởng bền vững.