Góc công nghệ

Trong những năm gần đây, BrSE (Bridge System Engineer – Kỹ sư cầu nối) luôn được nhắc đến như một vị trí “lai” đặc biệt trong ngành CNTT, kết hợp giữa kỹ thuật – ngôn ngữ – tư duy nghiệp vụ – văn hoá. Tuy nhiên, cùng với làn sóng chuyển dịch công nghệ, AI phát triển mạnh mẽ và thị trường IT biến động, không ít người đặt ra câu hỏi: Ngành BrSE có còn hot nữa hay không? Và trong 5 năm tới, nghề này sẽ đi về đâu tại Việt Nam?

Bài viết này sẽ phân tích toàn diện bối cảnh, vai trò, tầm quan trọng và triển vọng của nghề BrSE, từ đó giúp bạn có một góc nhìn thực tế, sâu sắc và có cơ sở để đưa ra quyết định nghề nghiệp đúng đắn.

Bối cảnh và lý do nhiều người đặt câu hỏi về tương lai của ngành BrSE

Sự băn khoăn về độ “hot” của ngành BrSE không phải là ngẫu nhiên. Trong vài năm gần đây, thị trường IT Việt Nam chứng kiến nhiều thay đổi lớn: nhu cầu outsource biến động, doanh nghiệp cắt giảm chi phí, AI và các công cụ tự động dịch ngày càng phát triển, khiến nhiều người lo ngại rằng vai trò “cầu nối” có thể dần bị thay thế.

Bên cạnh đó, không ít BrSE trẻ bước vào nghề với kỳ vọng quá cao về thu nhập nhưng lại gặp áp lực lớn từ khách hàng, deadline và trách nhiệm, dẫn đến tâm lý hoài nghi: liệu đây có còn là một hướng đi bền vững?

Tuy nhiên, nếu nhìn sâu hơn vào bản chất của nghề và đặc thù thị trường Nhật Bản – thị trường lớn nhất của BrSE tại Việt Nam – ta sẽ thấy câu chuyện không hề đơn giản như vậy.

BrSE là gì? Công việc thực sự của một BrSE?

BrSE không đơn thuần là một người biết tiếng Nhật hay chỉ đóng vai trò phiên dịch trong dự án phần mềm. Một BrSE đúng nghĩa là kỹ sư phần mềm có nền tảng kỹ thuật vững, đồng thời hiểu sâu ngôn ngữ, văn hóa và cách làm việc của khách hàng (thường là Nhật Bản).

Trong một dự án outsource, BrSE là người trực tiếp làm việc với khách hàng để tiếp nhận yêu cầu, phân tích nghiệp vụ, làm rõ các điểm mơ hồ, sau đó chuyển hoá chúng thành tài liệu kỹ thuật, task cụ thể cho team phát triển tại Việt Nam. Ngược lại, BrSE cũng là người đại diện cho team dev trao đổi tiến độ, giải thích vấn đề kỹ thuật, thương lượng phạm vi công việc với khách hàng.

Điểm quan trọng nhất là BrSE không chỉ dịch ngôn ngữ, mà dịch cả “ngữ cảnh” và “kỳ vọng”. Đây là điều mà máy dịch hay AI hiện tại chưa thể làm tốt, đặc biệt trong môi trường làm việc mang nặng yếu tố văn hoá như Nhật Bản.

Trách nhiệm và tầm quan trọng của BrSE trong một dự án phần mềm

Trong thực tế vận hành dự án, BrSE giữ vai trò gần như “xương sống” trong các dự án outsource cho khách hàng nước ngoài. Chất lượng giao tiếp giữa khách hàng và team dev quyết định trực tiếp đến thành bại của dự án, và BrSE chính là người chịu trách nhiệm cho cầu nối đó.

Một BrSE giỏi có thể giúp dự án vận hành trơn tru, hạn chế tối đa việc hiểu sai yêu cầu, giảm rework, tiết kiệm chi phí và thời gian cho cả hai phía. Ngược lại, nếu BrSE yếu về kỹ thuật hoặc thiếu kinh nghiệm làm việc với khách hàng, rủi ro phát sinh sẽ rất lớn: sai yêu cầu, trễ tiến độ, khách hàng không hài lòng, thậm chí là mất hợp đồng.

Chính vì vậy, trong nhiều công ty IT, BrSE không chỉ là một vị trí kỹ thuật mà còn được xem như đầu mối quản lý dự án, người giữ quan hệ với khách hàng và là nhân tố quyết định uy tín của doanh nghiệp outsource.

Vì sao khách hàng Nhật Bản luôn cần BrSE?

Một đặc thù rất lớn của thị trường Nhật Bản là sự kỹ tính, cẩn trọng và coi trọng văn hoá giao tiếp. Khách hàng Nhật không chỉ quan tâm sản phẩm có chạy hay không, mà còn để ý rất nhiều đến quy trình, cách báo cáo, cách phản hồi và thái độ làm việc.

Trong bối cảnh đó, họ luôn cần một người:

• Hiểu tiếng Nhật ở mức nghiệp vụ, không chỉ là giao tiếp thông thường
• Hiểu tư duy làm việc, cách ra quyết định và những “luật ngầm” trong văn hoá doanh nghiệp Nhật
• Đồng thời đủ kiến thức kỹ thuật để trao đổi sâu về hệ thống, thiết kế, rủi ro và giải pháp

Một developer thuần kỹ thuật nhưng không hiểu văn hoá Nhật sẽ rất khó làm việc trực tiếp với khách hàng. Ngược lại, một người chỉ giỏi tiếng Nhật nhưng không hiểu hệ thống cũng không thể truyền đạt chính xác yêu cầu. BrSE chính là lời giải cho bài toán này, và đó là lý do vì sao vị trí này vẫn luôn được săn đón.

Nhu cầu của ngành BrSE hiện nay tại Việt Nam

Thực tế cho thấy, dù thị trường IT có những giai đoạn chững lại, nhu cầu tuyển dụng BrSE tại Việt Nam vẫn luôn ở mức cao, đặc biệt là với những người có từ 2–3 năm kinh nghiệm thực tế, tiếng Nhật từ N2 trở lên và hiểu rõ quy trình phát triển phần mềm.

Việt Nam vẫn đang là một trong những điểm đến outsource hàng đầu của Nhật Bản nhờ chi phí cạnh tranh, chất lượng nhân lực tốt và sự tương đồng văn hoá nhất định. Trong bối cảnh Nhật Bản thiếu hụt nghiêm trọng nhân lực IT nội địa, họ càng có xu hướng mở rộng hợp tác với các công ty Việt Nam, kéo theo nhu cầu lớn về BrSE.

Quan trọng hơn, số lượng BrSE “giỏi thật sự” vẫn đang thiếu so với nhu cầu thị trường. Nhiều người biết tiếng Nhật nhưng thiếu nền tảng kỹ thuật, trong khi nhiều dev giỏi kỹ thuật lại không đủ khả năng giao tiếp và làm việc trực tiếp với khách hàng Nhật. Khoảng trống này khiến BrSE chất lượng cao luôn có giá trị.

Nhận định về ngành BrSE trong 5 năm tới: Có còn là ngành “không bao giờ hết hot”?

Nhìn về trung và dài hạn, có thể khẳng định rằng BrSE sẽ không biến mất, nhưng nghề này sẽ có sự chuyển dịch về yêu cầu chất lượng.

Trong 5 năm tới, thị trường sẽ không còn quá “dễ dãi” với BrSE chỉ dừng ở mức phiên dịch hay truyền đạt yêu cầu đơn giản. Doanh nghiệp sẽ cần những BrSE có khả năng tham gia sâu hơn vào nghiệp vụ, hiểu domain, tư duy giải pháp và thậm chí đảm nhận vai trò tương đương PM hoặc IT Consultant.

AI và các công cụ dịch thuật có thể hỗ trợ một phần giao tiếp ngôn ngữ, nhưng chúng không thể thay thế khả năng phán đoán, thương lượng, xử lý tình huống và hiểu văn hoá con người – những yếu tố cốt lõi của một BrSE giỏi. Vì vậy, nghề này không những không hết hot, mà còn trở nên kén người hơn, giá trị cao hơn đối với những ai đầu tư nghiêm túc.

Kết luận: Có nên theo đuổi nghề BrSE ở thời điểm hiện tại?

Tổng kết lại, BrSE vẫn là một ngành nghề đầy tiềm năng tại Việt Nam, đặc biệt trong mối quan hệ hợp tác lâu dài với thị trường Nhật Bản. Đây không phải là con đường dễ đi, áp lực lớn, yêu cầu cao và đòi hỏi sự phát triển liên tục cả về kỹ thuật lẫn kỹ năng mềm.

Tuy nhiên, nếu bạn là người yêu thích công nghệ, có khả năng ngôn ngữ, hứng thú với giao tiếp đa văn hoá và mong muốn một lộ trình nghề nghiệp rộng mở (BrSE → PM → Consultant → Manager), thì BrSE vẫn và sẽ luôn là một lựa chọn đáng để đầu tư trong ít nhất 5–10 năm tới.